Make your own free website on Tripod.com

besmele.gif

ANASAYFA | Namaz Hocasi | Hz. MUHAMMED (S.A.S) | Esma-ul Hüsna | KUR'AN-I KERIM | Osmanli Tarihi | Ibretlik Resimler | Sami Yusuf
Yükselme Devri

 OSMANLI DEVLETİNİN YÜKSELME DEVRİ
                                           (1453-1579)


Yükselme Devri Padişahları:
     Fatih(II.Mehmet), II.Bayezıt, Yavuz Sultan Selim,Kanuni Sultan Süleyman, II.  Selim, III.  Murat

       
FATİH SULTAN MEHMET DÖNEMİ (1451-1481)

İSTANBUL'UN FETHİ (29 MAYIS 1453):
İSTANBUL'UN FETHİNİ GEREKTİREN SEBEPLER:
1)- Bizans'ın Osmanlı şehzadelerini koruyarak ve kışkırtarak,
taht kavgalarına neden olması,
2)- Bizans'ın Osmanlı'ya karşı düzenlenen Haçlı seferlerini teşvik etmesi,
3)- Osmanlı toprak bütünlüğünü bozan bir konumda olması
( Osmanlı topraklarıyla çevrili bir ada görünümündeydi. Osmanlı'nın
Anadolu'dan Rumeli'ye, Rumeli'den Anadolu'ya geçişi zordu)
4)- İstanbul'un boğaza hakim bir konumda olması ve bu yüzden
Karadeniz Akdeniz su yolunun anahtarı konumunda olması.
   FATİH'İN FETHİ
                                    KOLAYLAŞTIRMAK İÇİN ALDIĞI TEDBİRLER:
                                    1)- Bizans'a denizden gelebilecek yardımı önlemek amacıyla Anadolu Hisarı'nın karşısına
                                    Rumeli
                                    hisarını yaptırdı.
                                    2)- Bizans'a Balkanlardan gelebilecek muhtemel Haçlı yardımını önlemek için sınır boylarına
                                    akıncı
                                    birlikleri gönderdi.
                                    3)- Surlara karşılık, Şahi adı verilen büyük toplar döktürdü.
                                    4)- Haliçteki zincire karşılık gemileri karadan yürüterek Haliç'e soktu.
                                    
                                    İSTANBUL'UN FETHİNİ KOLAYLAŞTIRAN NEDENLER:
                                    1)- Bizans ordu ve donanmasının zayıf oluşu,
                                    2)- Kuşatma sırasında Avrupa'dan yardım alamaması.
                                    
                                           NOT: Bizans kuşatma sırasında sadece
                                    Venedik ve   Cenevizlilerden yardım alabilmiştir.
                                    
                                    NOT: Cenevizliler kuşatma sırasında ticari  kaygılarından dolayı hem Osmanlılara, hem de
                                    Bizans'a yardım etmişlerdir.
                                    
                                        İSTANBULUN FETHİNİN DÜNYA TARİHİ
                                    BAKIMINDAN SONUÇLARI:
                                    1)- Venedik ve Ceneviz ticareti olumsuz yönde etkilenmiştir.
                                    2)- Bin yıllık Bizans imparatorluğu tarihe karışmıştır.
                                    3)- Ortaçağ kapanmış, Yeniçağ başlamıştır.
                                    4)- İstanbul'dan kaçan Bizans'lı bilim adamları Avrupa'da Rönesans ve reform hareketlerinin
                                    başlamasında etkili olmuşlardır.
                                    5)- Feodalite(derebeylik) sistemi çözülmeye başlamıştır.
                                        İSTANBUL'UN FETHİNİN TÜRK TARİHİ
                                    BAKIMINDAN SONUÇLARI:
                                    1)- Osmanlı Devleti Yükselme dönemine girmiştir.
                                    2)- Başkent Edirne'den İstanbul'a taşınmıştır.
                                    3)- Osmanlı toprak bütünlüğü sağlanmıştır. Osmanlı'nın Anadolu-Rumeli geçişi
                                    kolaylaşmıştır.
                                    4)- Osmanlı toprakları arasında sürekli sorun çıkaran bir fitne yuvası ortadan kaldırılmıştır.
                                    5)- Karadeniz-Akdeniz deniz ticaret yolunun denetimi Osmanlılar'a geçmiştir.
                                    6)- Osmanlı Devleti İslam dünyasında haklı bir şöhret ve itibara kavuşmuştur.
                                    
                                                                                  FATİH DÖNEMİ ÖNEMLİ OLAYLARI
                                    
                                    1)-BALKANLARDA FETİHLER             2)- ANADOLU'DA FETİHLER
                                    3)-DENİZLERDE FETİHLER VE SEFERLER
                                    
                                    a)- Belgrat hariç bütün Sırbıstan   a)- Cenevizlilerden Amasra alındı,            a)- Bazı Ege adaları
                                    alındı.
                                    fethedildi.                       b)- Candaroğullarından Sinop alındı.            (İmroz,Taşoz,Semadirek,Midilli
                                    b)- Arnavutluk fethedildi.          c)- Karamanoğullarından Konya ve                Eğriboz adaları alındı.Rodos
                                    c)- Bosna-Hersek fethedildi             Karaman alındı.                              adası kuşatıldı,
                                    fakat
                                    d)- Eflak-Boğdan fethedildi.        d)- Trabzon Rum İmparatorluğuna son           alınamadı.)
                                    e)- Mora Yarımadası fethedildi.         verildi.(1461)                             b)- Kırım Hanlığı
                                    Osmanlılara
                                    e)- Otlukbeli Savaşı yapıldı.(1473)               bağlandı.
                                    (Akkoyunlu Devleti hükümdarı Uzun        c)- Otranto (İtalya Seferi)
                                    Hasan ile Fatih Sultan Mehmet                 yapıldı.
                                    arasındaki bu savaşı Osmanlılar kazandı.)
                                    
                                     FATİH DÖNEMİNDE
                                    YAPILAN FETİHLERİN YORUMU:
                                    Fatih Sultan Mehmet fetihlerini rastgele değil, belirli amaçlar doğrultusunda yapmıştır. Bu amaçları
                                    şöyle sıralayabiliriz:
                                    1)- Karadeniz Ticaretine Egemen Olmak,
                                    2)- Anadolu Türk Birliğini sağlamak,
                                    3)- Anadolu'da Faaliyet Gösteren Devletleri Etkisiz Kılmak,
                                    4)- Ege ve Akdeniz Ticaretine Egemen Olmak,
                                    5)- Bizans'ın Yeniden Dirilmesini Önlemek,
                                    6)- Katolik Roma'yı Ele Geçirmek.
                                    1)-KARADENİZ TİCARETİNE SAHİP OLMAK İÇİN
                                    YAPILAN FETİHLER:
                                    Bosna-Hersek, Eflak-Boğdan, Cenevizlilerden Amasra'nın alınması, Trabzon Rum İmparatorluğu'nun
                                    fethi
                                    ve Kırım Hanlığının Osmanlılara bağlanması bu amaçla yapılan fetihlerdir.(Bu
                                    yerlerin hepsi Karadeniz
                                    kıyısındadır. Böylece Karadeniz bir Türk gölü haline gelmiştir.)
                                          KIRIM HANLIĞININ OSMANLILARA BAĞLANMASI:
                                    Hatırlanacağı gibi Altınorda Devletinin parçalanmasıyla kurulan Türk Hanlıklarından biri
                                    de
                                    Kırım Hanlığıdır. Fatih döneminde Kırım Hanının ölümü üzerine oğulları
                                    arasında taht kavgaları
                                    başlamış, Kırım Halkı Fatih'ten yardım istemiştir. Fatih Gedik Ahmet Paşa komutasındaki
                                    Osmanlı
                                    Donanmasını Kırım'a göndererek bu hanlığı Osmanlılar'a bağlamıştır.
                                    Böylelikle:
                                    1- Karadeniz bir Türk gölü haline gelmiştir.
                                    2- Kırım Ordusu Osmanlıların Avrupa'ya yaptığı seferlerde YARDIMCI KUVVET olarak büyük
                                    yararlar
                                    sağlamıştır.
                                    3- Osmanlı Devleti Kırım Hanlığı sayesinde Orta Asya Türkleriyle temas sağlamıştır.
                                    2)- ANADOLU TÜRK BİRLİĞİNİ SAĞLAMAK
                                    İÇİN NELER YAPMIŞTIR?
                                    Candaroğullarından Sinop'u alarak bu beyliğe son vermiştir. Ayrıca Karamanoğullarından
                                    Konya ve
                                    Karaman'ı alarak büyük ölçüde Anadolu Türk birliğini gerçekleştirmiştir.
                                    3)- ANADOLU'DA FAALİYET GÖSTEREN DEVLETLERİ ETKİSİZ
                                    KILMAK İÇİN NELER YAPMIŞTIR?
                                    IV. Haçlı Seferi sırasında 1204 yılında kurulan Trabzon Rum İmparatorluğunu ortadan kaldırdı.
                                    Doğu
                                    Anadolu'da hakimiyet kurmak isteyen AKKOYUNLU devletini 1473'te Otlukbeli Savaşında yendi.
                                    4)- EGE VE AKDENİZ TİCARETİNE EGEMEN OLMAK
                                    İÇİN NERELERİ ALDI?
                                    Venedikliler'in elinde bulunan Ege adalarını (İmroz, Taşoz, Limni,Bozcaada,Semadirek,Midilli,Eğriboz)
                                    aldı. Rodos adası kuşatıldı,ancak alınamadı.Akdeniz'deki Kefolonya,Zanta ve Ayamavra adalarını
                                    aldı.
                                    Böylece Karadeniz'de faaliyet gösteren Cenevizlilerden sonra, Akdenizde faaliyet gösteren Venedik
                                    ticaretine de büyük darbe vurdu.
                                           OSMANLI-VENEDİK DENİZ SAVAŞLARI
                                    Sebepleri:
                                    Osmanlıların; İstanbul'u fethetmeleri, Karadeniz ve Ege ticaretini denetimleri altına
                                    almalarının Venedik  ticaretine darbe vurması.
                                           Sonuç    : Venedik donanmasının Osmanlı donanmasından güçlü olmasından dolayı
                                    Venedikliler'e
                                    karşi bir üstünlük sağlanamamıştır.
                                                      Fatih olası bir Haçlı ittifakını engellemek amacıyla 1479'da Venedikliler'e ticari
                                                      ayrıcalıklar vermiştir.
                                        
                                         NOT: Osmanlı Devletinden ilk ELÇİ bulundurma
                                     hakkını ve ilk ticari ayrıcalıkları elde eden  devlet Venedik'dir.
                                    
                                    5)- FATİH'İN HIRISTIYANLIK MÜCADELESİ NASILDI?
                                      Hırıstiyanlığın iki merkezi vardı. Biri KATOLİKLİĞİN  merkezi ROMA(VATİKAN),
                                    diğeri de ORTODOKSLUĞUN
                                    merkezi İstanbul(FENER) idi.
                                      Fatih İstanbul'u alarak, buradaki Ortodoks cemaati dini inanç ve ibadetinde serbest bırakmış ve tüm
                                    Ortodoks Hırıstiyanların koruyuculuğunu üslenmiş, böylece hırıstiyan dünyasındaki
                                    MEZHEP BİRLİĞİNİ
                                    engellemiştir. (İstanbul'un Fethinden önce Katolik ve Ortodoks mezhepleri birleşmeye çalışıyorlardı.)
                                      Fatih Katoliklerin merkezi Vatikan'ı da(Roma) ele geçirmek istiyordu. Bu yüzden GEDİK AHMET PAŞA
                                    komutasındaki Osmanlı donanması İtalya'nın güneyine çıkarma yapmış ve buradaki OTRANTO
                                    kalesini ele
                                    geçirmiştir. Ancak Fatih'in ölümü İtalya Seferinin yarıda kalmasına sebep olmuştur.
                                    6)- BİZANS'IN YENİDEN DİRİLTİLMESİNİ
                                    ÖNLEMEK İÇİN NELER YAPTI?
                                      Bizans hanedan üyelerinin kaçtığı Trabzon Rum imparatorluğuna son verdi,yine Bizans hanedan üyelerinin
                                    kaçtığı MORA Yarımadası'nı fethetti.
                                    
                                                  II. BAYEZIT DÖNEMİ (1482-1512)
ÖNEMLİ OLAYLAR:
1)- Cem Sultan Olayı
2)- Osmanlı-Venedik İlişkileri
3)- Osmanlı-İran İlişkileri ve Şah Kulu İsyanı
4)- Osmanlı-Memlük İlişkileri
5)- Anadolu'da Türk Birliğini Sağlama Çabaları.
1)- CEM SULTAN OLAYI: Fatih'in ölümüyle oğulları II. Bayezıt ve Cem Sultan arasında
                                    taht kavgası
                                       başlamış, Cem Sultan Bayezıt'a yenilmiş ve Mısır'daki Memlük Devletine sığınmıştır.
                                    Bir süre sonra
                                       yeniden Anadolu'ya gelen Cem Sultan tekrar taht mücadelesine girişmiş, ancak yine başarısız olarak,
                                       bu defa da Rodos adasına kaçarak, buradaki SAİNT JEAN ŞÖVALYELERİNE  sığınmıştı.
                                    Şövalyeler Cem'i
                                       Papaya teslim etmişler, daha sonra Fransa'ya gönderilen Cem burada ölmüştür.
                                       II. BAYEZIT DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ:
                                         Cem Sultan'ın Hırıstiyan Avrupa'nın elinde olması, II.  Bayezıt döneminde Avrupa'ya karşı
                                         Osmanlıların önemli bir sefer geliştirmesini önlemiştir. Bu yüzden II.  Bayezıt Dönemi sönük
                                    bir
                                         devir olmuştur.
                                       CEM OLAYININ OSMANLI DEVLETİNE ETKİLERİ:
                                         1)- Cem'in hırıstiyanların eline geçmesi, batılı devletlerin Osmanlı Devleti'nin iç işlerine
                                             karışmasına neden olmuştur.
                                         2)- Osmanlılar'ın batıdaki fetihlerinin durmasına neden olmuştur.
                                         3)- Cem Sultan'ın  Memlükler'e sığındığı dönemde bu devlet tarafından padişah
                                    gibi karşılanıp,
                                             himaye görmesi, Osmanlı-Memlük ilişkilerinin daha da bozulmasına sebep olmuştur.
                                    2)- OSMANLI-VENEDİK İLİŞKİLERİ:
                                        Bu dönemde de Venedikliler'le deniz savaşı yapılmış, Osmanlılar yenilmiştir.
                                    3)- OSMANLI-İRAN İLİŞKİLERİ:
                                       İran'da Akkoyunlu Devleti'nin yerine SAFEVİ DEVLETİ kurulmuştu. Safeviler:
                                          a)- Doğu Anadolu'yu ele geçirmek istiyorlardı.
                                          b)- Anadolu'ya gönderdikleri dervişlerle Şii mezhebini Anadolu'da yaymaya çalışıyorlardı.
                                      Safevilerin bu faaliyetleri sonucu 1511 yılında Anadolu'da ŞAH KULU İSYANI çıktı. O sırada
                                    Trabzon
                                     valisi olan Şehzade SELİM (Yavuz), babası II. Bayezıt'ın Safevi ve şii tehlikesine karşı
                                    yeterli önlem
                                     almaması üzerine Yeniçerilerin desteğiyle babasını tahttan indirerek padişah oldu.
                                    4)- II. BAYEZIT DÖNEMİNDE OSMANLI MEMLÜK İLİŞKİLERİ:
                                      Osmanlı Memlük ilişkilerinin bozulma sebepleri:
                                        a)- Fatih Döneminde Hicaz su yolları meselesi. (Fatih Memlük Sultanına Mekke yolunda gerekli
                                            önlemlerin alınarak hacıların rahatça seyahat etmelerinin sağlanmasını rica etmişti.
                                    Ancak
                                            Memlükler bu isteği iç işlerine karışma şeklinde yorumlamışlardı.)
                                        b)- Memlükler'in Cem Sultan'ı himaye etmeleri,
                                        c)- Osmanlı Devleti ile Memlük Devleti arasında yeralan Güneydoğu Anadolu'daki Dulkadiroğulları
                                            Beyliği yüzünden iki devletin çekişmesi.
                                            SONUÇ: Osmanlı Devleti ile Memlükler arasında 8 yıl süren savaş yaşandı. Bu
                                    savaş süresince iki
                                                   taraf birbirlerine karşı üstünlük sağlayamadılar.
                                    5)- KARAMANOĞULLARI BEYLİĞİNE SON VERİLMESİ:
                                      II. Bayezıt döneminde Cem olayına karıştığı için bu beylik kesin olarak ortadan kaldırıldı.
                                    
                                               YAVUZ SULTAN SELiM DÖNEMİ(1512-1520)
                                    
                                        Babası II. Bayezıt'ın doğudaki  Safevi tehlikesine karşı önlem almaması üzerine, Yavuz
                                    Sultan Selim
                                    yeniçerilerin desteğiyle babasını tahttan indirerek padişah oldu.
                                    
                                         NOT: Bu olay Yeniçerilerin bir şehzadenin tahta
                                      geçmesinde doğrudan rol oynadıkları ilk  gelişmedir.
YAVUZ DÖNEMİNİN ÖNEMLİ OLAYLARI:
1)- Şehzadeler Sorunu
2)- İran Seferi ve Çaldıran Savaşı(1514)
3)- Turnadağ savaşı(1515)
4)- Mısır Seferi(Memlük Seferi)
1)- ŞEHZADELER SORUNU:
Yavuz Sultan Selim babasının yerine tahta geçtikten sonra, ağabeyleri Ahmet ve Korkut'un tahtı ele geçirmelerini engellemek amacıyla Fatih Kanunnamesine dayanarak şehzadeleri etkisiz hale getirdi.
 NOT: Böylece Yavuz, Cem olayına benzer
                                    bir olayın   yaşanması ve Avrupanın işe karışmasını engellemiş oldu.
                                    
                                    2)- İRAN SEFERİ VE ÇALDIRAN SAVAŞI(1514)
                                     Sebep:
                                    Safevilerin Doğu Anadolu'yu ele geçirmek istemeleri ve Şiilik propagandası yapmaları.
                                     Savaş:
                                    1514 yılında Safevi Devleti hükümdarı ŞAH İSMAİL ile Osmanlı Hükümdarı YAVUZ arasında
                                    ÇALDIRAN
                                            ovasında yapıldı. Savaşı Osmanlılar kazandı.
                                     Önemi:
                                    Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da şiilik tehlikesi ortadan kalktı.
                                    3)- TURNADAĞ SAVAŞI(1515)
                                       Bu savaşla Anadolu Beyliklerinin(Dulkadir ve Ramazanoğulları) siyasi varlığı kesin olarak
                                    sona erdi.
                                     Böylece Anadolu Türk Birliği sağlandı.
                                    4)- MISIR SEFERİ(MEMLÜK SEFERİ)
                                      Sebepleri:
                                        a)- Fatih döneminde başlayan Hicaz su yolları meselesi
                                        b)- Memlüklerin Cem Sultan'ı himaye etmeleri
                                        c)- Osmanlılar ile Memlükler arasında Dulkadiroğulları yüzünden çekişme.
                                        d)- Memlüklerin Şah İsmail ile ittifak kurmaları.
                                        e)- Yavuz'un Memlük topraklarını ele geçirerek BAHARAT yolunu denetim altına almak istemesi.
                                        f)- Her iki devletinde Türk-İslam dünyasının lideri olma mücadelesi.
                                      Savaşlar: Yavuz Sultan Selim 1516' da MERCİDABIK Savaşında Memlük ordusunu yenerek Suriye ve
                                                Filistin topraklarına sahip oldu.1517'de RİDANİYE Savaşında Memlük ordusunu ikinci kez
                                                yenerek, bu devleti ortadan kaldırdı.Mısır toprakları Osmanlılara katıldı.
                                      MISIR SEFERİNİN SONUÇLARI:
                                        1)- Memlük Devletinin ortadan kalkmasıyla bu devletin toprakları Osmanlılara katıldı.( Suriye,
                                            Filistin, Hicaz,Mısır)
                                        2)- Baharat yolunun denetimi Osmanlı Devletine geçti.
                                        3)- Halifelik ve İslam'ın kutsal emanetleri Osmanlılara geçti. (Böylece Osmanlı Devleti İslam
                                            Dünyasının Lideri oldu.)
                                        4)- Venedikliler Kıbrıs Adası için Memlüklere verdikleri vergiyi Osmanlılara vermeye başladılar.
                                    
                                     NOT: Osmanlı Devleti Baharat yolundan beklenen ticari
                                      kazancı elde edemedi. Çünkü Avrupalıların Ümit
                                             Burnu'nu bulmalarıyla Coğrafi yollar değişmiştir.
                                    
                                     NOT: Yavuz'un İran ve Mısır seferleri sonucunda burada  bulunan kültürel eserler ile bilim adamları ve
                                          sanatçılar İstanbul'a getirilmiş, böylece Osmanlı  Kültüründe doğunun etkisi artmıştır.
                                    
                                    YAVUZ SULTAN SELİM'İN DOĞU SİYASETİ:
                                      Yavuz Sultan Selim'in amacı bütün Türkleri ve müslümanları tek bayrak altına toplayarak Türk-İslam
                                    birliğini sağlamaktı.
KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN DÖNEMİ (1520-1566)
    Yavuz Sultan Selim'in Şark Çıbanı hastalığından
                                    ölmesi üzerine oğlu I. Süleyman
                                     herhangi bir tahtkavgasına girmeden padişah olmuştur.  Çünkü Yavuz'un
                                     hayattaki tek oğluydu.
 DÖNEMİN OLAYLARI VE ÖZELLİKLERİ
                                      A)- İÇ İSYANLAR:
                                        1)- CANBERDİ GAZALİ İSYANI: Yavuz tarafından Suriye Valiliğine atanan eski Memlük komutanlarından
                                            Canberdi Gazali, Yavuz'un ölümünü fırsat bilerek ayaklanmış ve ortadan kaldırılmıştır.
                                        2)- AHMET PAŞA İSYANI: Kanuni tarafından Mısır'a vali olarak gönderilen Ahmet Paşa
                                    ayaklanmış ve
                                            ortadan kaldırılmıştır.

                                    NOT: Bu iki isyan Memlük Devletini yeniden kurmak  amacıyla ortaya çıkmıştır.  
 3)-
                                    BABA ZÜNNUN İSYANI: Yozgat'da arazi meselesinden
                                    çıkmış gibi gösterilen bir Şii ayaklanmasıdır
                                    . 4)- KALENDEROĞLU İSYANI:
                                    Konya'da Hacı Bektaş-ı Veli soyundan geldiğini ileri süren Kalenderoğlu
                                            tarafından çıkarılmış bir şii ayaklanmasıdır.
                                     B)- AVRUPA İLE İLİŞKİLER
                                    (MACAR,AVUSTURYA,ALMANYA)
  1)- BELGRAT'IN ALINMASI(1521):
                                    Macarlar'dan Belgrat'ın alınmasıyla Orta Avrupa'nın kapıları
                                          Osmanlılar'a açıldı.
                                      2)- RODOS ADASININ FETHİ(1522): Rodos Sain Jean Şövalyelerinin elinde buluyordu. Şövalyeler
                                          Akdeniz'deki Türk ticaret gemilerine büyük zararlar veriyorlardı. Bu adanın alınmasıyla bu tehdit
                                          ortadan kalktı.
                                      3)- MOHAÇ MEYDAN SAVAŞI(1526):
                                           AÇIKLAMA: Bu sırada Avrupa'da Kutsal Roma Germen İmparatorluğu(Alman İmp.) ve başında
                                    da ŞARLKEN
                                                     bulunmaktaydı. Şarlken Avrupa birliğini sağlamak amacıyla İspanya'yı ele
                                    geçirmiş,
                                                     Fransa Kralı Fransuva'yı esir almıştı. Fransuva'nın annesinin isteği üzerine,
                                    Kanuni
                                                     Fransa'ya destek olmak için II.  Macaristan seferine çıktı ve Macarları Mohaç ovasında
                                                     yendi.
                                            Mohaç Meydan Savaşı: Macar ordusuyla yapılan savaşı Osmanlı Devleti kazandı.
                                    (1526)
                                                                 Önemi:  Bu zaferle Macaristan Osmanlı devletine  bağlandı.
                                    
                                     NOT: Kanuni Macaristan'ı Osmanlı topraklarına
                                    katmamış,  himaye altına almıştır. Bunun nedeni Osmanlıların
                                        Kutsal Roma Germen İmparatorluğu ile Osmanlı Devleti  arasında bir tampon bölge oluşturmak istemesidir.
                                    
                                     4)- I. VİYANA KUŞATMASI(1529):
                                           Bu sırada Avusturya'nın başında Şarlken'in kardeşi FERDİNAND bulunmaktaydı.
                                    Ferdinand Osmanlı
                                         himayesindeki Macaristan'a saldırınca Kanuni Sultan Süleyman harekete geçerek Viyana'yı kuşattı.
                                           Ancak;
                                             a)- Kış mevsiminin yaklaşması,
                                             b)- Ağır topların getirilmeyişi,
                                             c)- Erzağın yetersiz oluşu...  gibi sebeplerle kuşatmayı kaldırarak İstanbul'a
                                    geri döndü.
                                      5)- ALMANYA SEFERİ(1532)
                                        Sebebi:
                                     Avusturya Kralı Ferdinand'ın Kanuni'nin İstanbul'a geri dönmesinden sonra tekrar
                                                Macaristan'a saldırması.
                                        Sefer: 
                                     Kanuni Ferdinand ve Şarlkenle bir meydan savaşı yapmak umuduyla Almanya içlerine kadar
                                                ilerledi. Ancak Şarlken ve Ferdinand karşısına çıkma cesareti gösteremeyince İstanbul'a
                                                döndü.
                                          İSTANBUL ANTLAŞMASI(1533):
                                             Ferdinand'ın barış isteği üzerine İLK Osmanlı-Avusturya Antlaşması İstanbul'da
                                    imzalandı(1533).
                                              Maddeleri:
                                               1- Avusturya kralı protokol bakımından Osmanlı sadrazamına denk olacak.
                                               2- Avusturya elinde tuttuğu Macar toprakları için Osmanlılar'a vergi verecek.
                                               Önemi: Bu antlaşma Osmanlı Devleti'nin Orta Avrupa'daki üstünlüğünün bir kanıtıdır.
                                    
                                     NOT: Bu üstünlük 1606 yılında yine Osmanlı
                                    Devleti ve  Avusturya arasunda imzalanacak olan ZİTVATOROK
                                         antlaşmasıyla sona erecektir.
                                    
                                     6)- OSMANLI-FRANSIZ İLİŞKİLERİ
                                    VE KAPİTÜLASYONLAR (1535)
                                         İlk Osmanlı-Fransız ilişkisi Fransa kralı I. Fransuva'nın Almanya İmparatoru (Kutsal
                                    Roma Germen)
                                         Şarlken ile yaptığı savaşta esir düşmesiyle başlamıştı.  Bunun üzerine
                                    Fransuva'nın annesi dönemin
                                         en güçlü devleti Osmanlı Devletinden yardım istemişti(1525).  Bunun üzerine Kanuni Macaristan
                                         seferine çıkarak Mohaç'da Macarları yenmiş, sonrada Avusturya ve Almanya seferlerine çıkmıştı.
                                         Kapitülasyonlar: Ticaret,hukuk, gümrük gibi alanlarda devletlerin birbirlerine tanıdıkları
                                                          imtiyazlardır.
                                         Kanuni Sultan Süleyman 1535'de Fransızlar'la KAPİTÜLASYON antlaşması imzalamıştır.
                                           KAPİTÜLASYONLARLA İLGİLİ ÖNEMLİ
                                    NOTLAR:
                                            1)- İlk ticari ayrıcalıklar Fatih döneminde Venediklilere verilmiştir.
                                            2)- Kanuni'nin Fransızlarla kapitülasyon antlaşması yapmasının nedeni, Şarlken'e karşı
                                    Fransa'yı
                                                güçlü kılarak, Avrupa hırıstiyan birliğinin oluşmasını önlemekti.
                                            3)- Bu antlaşma süresiz değildi. İki hükümdarın yaşadığı dönemde geçerli olacaktı.
                                    Ancak
                                                Kanuni'nin ölümünden sonra Fransızlar'ın isteğiyle 5 kez yenilenmiş ve I. Mahmut döneminde
                                                1740'da sürekli hale getirilmiştir.
                                            4)- Devletin gücünü koruduğu dönemlerde önemli bir sorun yaratmayan kapitülasyonlar, devletin
                                                gücünün azalmasına paralel olarak ve Avrupa'da sanayinin gelişmesiyle önemli bir sorun
                                                olmuştur.
                                            5)- Başlangıçta sadece Fransızlar'a verilen bu haklar genişletilerek, diğer Avrupa devletlerine
                                                de verilmiştir.
                                            6)- 1923 Lozan Antlaşmasıyla Kapitülasyonlar tamamen kaldırılmıştır.
                                    C)- DENİZLERDE GELİŞMELER:
                                     1)- RODOS ADASININ FETHİ(1522): Rodos Sain Jean Şövalyelerinin elinde buluyordu. Şövalyeler
                                         Akdeniz'deki Türk ticaret gemilerine büyük zararlar veriyorlardı. Bu adanın alınmasıyla bu tehdit
                                         ortadan kalktı.
                                     2)- BARBAROS HAYRETTİN PAŞA'NIN OSMANLI HİZMETİNE
                                    GİRMESİ :
                                            Barbaros Akdeniz'de faaliyet gösteren bir Türk korsanı idi. Kuzey Afrika'da başarılar kazanmış
                                         ve Osmanlılardan aldığı destek kuvvetlerle CEZAYİR'e sahip olmuştu. Osmanlı Donanması,
                                    kara ordusu
                                         kadar güçlü değildi. Bu yüzden Kanuni Sultan Süleyman Barbaros'u Osmanlı Hizmetine girmeye çağırdı.
                                         Barbaros'un bu teklifi kabul etmesiyle Osmanlı donanması güçlenirken, Cezayir de Osmanlı
                                         topraklarına katılmış oldu.
                                     3)- PREVEZE DENİZ SAVAŞI(1538):
                                           Barbaros Hayrettin Paşa komutasındaki Osmanlı donanmasıyla, Andrea Dorya komutasındaki Haçlı
                                         donanması arasında yapılan bu deniz savaşını Osmanlı Devleti kazandı.
                                         Önemi: Preveze deniz zaferiyle Akdenizdeki Osmanlı Egemenliği kesinlik kazanmış, Akdeniz bir Türk
                                                gölü haline gelmiştir.
                                     4)- NİCE(NİS) KUŞATMASI: Bu arada Fransa ile Şarlken arasında savaşlar devam ediyordu. Barbaros
                                         Fransa'ya yardım amacıyla Fransız donanmasıyla birleşerek Nis'i kuşattı ve kaleyi
                                    ele geçirdi.
                                     5)- TRABLUSGARP'IN ALINMASI(1551): Sinan Paşa ve Turgut Reis 1551 yılında Malta Şövalyelerinin
                                    elindeki
                                         Trablusgarp'ı aldı.
                                     6)- CERBE DENİZ SAVAŞI (1559): Andrea Dorya komutasındaki Haçlı Donanması ile Turgut Reis ve Piyale
                                         Paşa'nın komutalarındaki Osmanlı kuvvetleri arasındaki bu deniz savaşını Osmanlılar
                                    kazandı.
                                         Önemi: Bu zaferle Akdenizdeki Osmanlı Egemenliği pekişti.
                                     7)- HİNT DENİZ SEFERLERİ (1538-1553)
                                         Sebepleri:
                                           a)- Coğrafi keşifler sonucu baharat yolu önemini yitirmiş, Avrupalılar Ümit Burnu yoluyla ticaret
                                              yapmaya başlamışlardı. Portekizliler Hint Okyanusu'nda egemenlik kurmuşlardı.
                                           b)-Hindistandaki GÜCERAT İSLAM DEVLETİ'nin Portekizliler'e karşı Osmanlılardan yardım
                                    istemesi.
                                             Seferler: Osmanlı Devleti 1538-1553 yılları arasında bu bölgeye seferler düzenledi.
                                                       Portekizlilerle savaştı.  Ancak kesin bir üstünlük sağlayamadı. Yemen, Aden, Sudan
                                    ve
                                                       Habeşistan'ın bazı kısımları bu seferler sırasında Osmanlı
                                    topraklarına katıldı.
                                         Hint Seferlerinin Başarısız Olma Sebepleri:
                                           a)- Osmanlı Devlet adamlarının hint yoluna gereken önemi vermemeleri,
                                           b)- Osmanlı gemilerinin Okyanus şartlarına dayanıklı olmaması,
                                           c)- Gücerat Sultanlığının Osmanlı Devleti'ne gereken yardımı yapmaması.
                                    
                                          NOT: Osmanlı Padişahlarının halife
                                    olarak ilk yardım  ettikleri müslüman ülke Gücerat'dır.
                                    
                                    D)- OSMANLI-İRAN (SAFEVİ) İLİŞKİLERİ(1534-1555)
                                          Kanuni Sultan Süleyman Döneminde İran üzerine 1534-1555 yılları arasında üç sefer yapılmış,
                                    İran
                                    Şahının barış istemesi üzerine savaşlar sona ermiştir. Sonuçta İki Devlet arasında
                                    AMASYA ANTLAŞMASI
                                    imzalanmıştır(1555).
                                          AMASYA ANTLAŞMASI(1555): Bu antlaşmayla Tebriz, Azerbeycan'ın büyük kısmı, Doğu
                                    Anadolu ve Irak
                                                                   Osmanlılar'a  bırakılmıştır.
                                    
                                             NOT: Amasya Antlaşması ilk Osmanlı-İran
                                    Antlaşmasıdır.
                                    
                                    KANUNİ'NİN SON SEFERİ VE ÖLÜMÜ: Kanuni Sultan Süleyman Zigetvar seferini düzenlemiş ve  Zigetvar
                                    kalesini kuşatma sırasında ölmüştür. (1566).
                                    
                                              II.SELİM DÖNEMİNİN SİYASİ
                                    OLAYLARI
                                                          (1566-1574)
                                    SOKULLU MEHMET PAŞA :
                                      AÇIKLAMA:
                                    Kanuni'nin son iki yılında sadrazam olan Sokollu Mehmet Paşa, bu görevine II.Selim ve III.
                                    Murat zamanlarında da devam ettiğinden, 1564-1579 yılları arasındaki döneme "Sokullu Mehmet Paşa
                                    Devri"
                                    denir. Sokollu'nun 1579'da ölümüyle Osmanlı Devleti'nin Yükselme Devri sona ermiş sayılır.
                                    1)- SAKIZ ADASININ FETHİ(1566): Batı Anadolu kıyısında bulunan bu ada Cenevizlilerin elinde
                                    bulunuyordu.
                                        Kaptan-ı Derya Piyale Paşa komutasındaki donanma 1566 yılında Sakız Adasını fethetti.
                                        Önemi: Batı anadolu kıyılarının güvenliği sağlandı ve Cenevizli korsanlara darbe
                                    indirilmiş oldu.
                                    2)- KIBRIS'IN FETHİ(1571):
                                        Sebebi:
                                    Venediklilerin elinde bulunan bu ada Mısır-Suriye-Anadolu deniz yolu üzerine bulunuyordu.
                                               Osmanlıların Doğu Akdeniz'e tam hakim olabilmeleri ve Nısır-Suriye deniz yolunu güven
                                    altına
                                               almaları için bu adayı fethetmeleri gerekiyordu.
                                        Fetih:
                                    Piyale Paşa komutasındaki Osmanlı donanması ve vezir Lala Mustafa paşa komutasındaki Osmanlı
                                               Ordusu 1570'de adaya çıktı. 1571'de Kıbrıs fethedildi.
                                        Önemi:
                                    Kıbrıs'ın fethiyle; Suriye-Mısır-Anadolu deniz yolu güvenlik altına alındı. Osmanlıların
                                    doğu
                                               Akdeniz deniz ticaret yolunun tam olarak kontrolünü sağladılar.
                                    3)- İNEBAHTI DENİZ SAVAŞI(1571):
                                        Sebep:
                                    Osmanlıların Kıbrıs'ı almaları üzerine Avrupa Devletlerinin bir haçlı donanması hazırlayarak
                                               harekete geçmeleri.
                                        Savaş: Don Juan komutasındaki haçlı donanması ile Kaptan-Derya Müezzinzade Ali Paşa komutasında
                                               Osmanlı donanması arasında İnebahtı Körfezinde gerçekleşen deniz savaşında
                                    Osmanlılar ağır
                                               bir yenilgiye uğradı. Sadece Uluç Ali Paşa(Kılıç Ali Paşa) komutasındaki gemiler
                                    İstanbul'a
                                               geri dönebildi.
                                        Önemi:
                                    Osmanlı Devleti bu ağır yenilgiye rağmen kısa zamanda yeni bir donanma oluşturarak, Akdeniz'e
                                               açıldı. Yeniden Akdenizde üstünlüğü ele geçirdi.
                                    4)- TUNUS'UN FETHİ(1574): Kaptan-ı Derya Kılıç Ali Paşa komutasındaki kuvvetler 1574'de İspanyolların
                                        elindeki Tunus'u fethettiler.
                                    5)-DON-VOLGA KANALI PROJESİ: Sokollu Mehmet Paşa Karadeniz'e dökülen Don nehri ile Hazar denizine
                                    dökülen Volga nehirleri arasında bir kanal açarak iki denizi birleştirmeyi düşündü.
                                       Böylelikle:
                                       1)- Ruslar'ın Karadeniz'e girmeleri engellenecek,
                                       2)- İran kuzeyden de kontrol edilecek,
                                       3)- Orta asya Türklerine erişilebilecekti.
                                        SONUÇ: Kanalın ancak üçte biri kazılabildi. Rusların saldırıları, Kırım hanının
                                    isteksiz kalması
                                              gibi nedenlerle proje gerçekleştirilemedi.

Anasayfa